Szlak turystyczny jest specyficznym produktem. Zarządzany w odpowiedni sposób, prawidłowo oznakowany i przede wszystkim właściwie promowany, ma szansę stać się swoistym produktem turystycznym regionu, a z czasem nawet produktem markowym.

Promocja szlaku turystycznego najczęściej sprowadza się do następujących czynności:
· ustawienie tablic informacyjnych (billboardy) w miejscach występowania atrakcji, a także w większych miejscowościach,
· wydanie folderu, ulotek lub przewodnika zawierającego przebieg i opis trasy oraz mapę najciekawszych atrakcji na szlaku i w pobliżu,
· stworzenie strony internetowej poświęconej poszczególnym atrakcjom na odcinkach szlaku oraz ogólnym informacjom o miejscowościach,
· organizacja różnych imprez promujących atrakcje na szlaku, np. wycieczki, konkursy itp.

Przy doborze odpowiednich metod promocji warto sięgnąć również nieco głębiej, niż tylko do tradycyjnej reklamy i znanych od dawna innych metod promocji. Przydatną formą prezentacji tego rodzaju produktu i przekazania o nim możliwie pełnej i rzetelnej informacji powinny być działania z zakresu Public Relations (PR).

Public Relations dla wielu osób kojarzy się z czymś tajemniczym i mało przydatnym w promocji produktów. Obco brzmiąca nazwa jednych przyciąga, innych natomiast zniechęca do zagłębienia tej tematyki. Public Relations jest to zintegrowany instrument narzędzi promocji, kształtujący wizerunek produktu, co dzisiaj ma szczególne znaczenie dla wielu klientów, dla których reklama nie stanowi już wiarygodnego bodźca do podejmowania decyzji.

W promocji produktu turystycznego, jakim jest szlak można wykorzystać kilka instrumentów Public Relations. Wprawdzie wykorzystywane są one głównie w promocji regionów, jednak warto im się przyjrzeć pod kątem możliwości wykorzystania również do promocji „Podkarpackiego Szlaku Winnic”. Należą do nich:

Media relations – polegające na stałej współpracy ze środkami masowego przekazu. To przede wszystkim stałe pielęgnowanie stosunków z dziennikarzami, żmudne budowanie bazy danych i sieci powiązań, organizowanie interesujących z punktu widzenia mediów imprez, wyszukiwanie, bądź kreowanie ciekawych informacji oraz upowszechnianie ich we właściwej formie. Współpraca z mediami powinna być realizowana systematycznie, a nie jak to ma obecnie miejsce - sporadycznie, przypadkowo.

Każde przedsięwzięcie (konferencja/seminarium, stworzenie nowego produktu), niezależnie od rozmiarów projektu, powinno mieć partnerów w mediach. Współpraca z mediami przyniesie wiele korzyści, których efektem finalnym będzie pożądany wizerunek. Patronat medialny ponadto dodaje przedsięwzięciu prestiżu i rangi, co z kolei przekłada się na odbiór w otoczeniu organizacji. Korzystne relacje z dziennikarzami dają możliwość dotarcia do szerszego grona ze swojego otoczenia, od tego zależy bowiem sukces, bądź niepowodzenie. O zaufanie mediów należy stale zabiegać. Powinna to być ciągła współpraca, ułatwiająca dwukierunkową komunikację.

To właśnie informacja prasowa jest podstawowym środkiem komunikacji z mediami. Zwykle zawiera ona opinię organizacji na określony temat, jest zbiorem informacji o organizacji i jej ofercie.

System identyfikacji wizualnej - obejmuje wizualne czynniki kontaktowania i komunikowania się z otoczeniem. Złożoność sytemu zależy przede wszystkim od wielkości, zakresu i sposobu działania organizacji. Tożsamość wizualna to coś w rodzaju kodu optycznego i estetycznego, który umożliwia przekazanie sygnałów, dzięki którym lepiej będzie w otoczeniu postrzegany jej wizerunek.

W przypadku szlaku ważne jest opracowanie znaku (logo), które w pełni oddawałoby jego specyfikę i stałoby się jego wizytówką, rozpoznawalną w całym kraju i za granicą.

Logo „Podkarpackiego Szlaku Winnic”

Także wygląd stron internetowych powinien zostać opracowany zgodnie ze specyfiką działalności. Chodzi tu głównie o kolorystykę strony, stosowane czcionki itp.

Dobry system identyfikacji wizualnej przyniesie wiele korzyści, jednak niewłaściwie opracowany system może negatywnie wpływać na wizerunek regionu, czy też produktu, jakim jest szlak.

Wydarzenia (konferencje/seminaria, etc.) - w ostatnich latach, w szybkim tempie wzrosła popularność eventów (wydarzeń), co sprawiło, że obecnie wiele organizacji wykorzystuje ten instrument do kształtowania swojego wizerunku.

Kluczowym etapem w przygotowaniu eventu jest ustalanie celów przedsięwzięcia w powiązaniu z celami organizacji. Realizując ten punkt, należy sobie odpowiedzieć na pytanie - jaki cel ma osiągnąć realizowane wydarzenie, aby jednocześnie harmonijnie wpisywać się w politykę organizacji? Cele muszą być, m.in.: realne (możliwe do osiągnięcia) oraz mierzalne (dające się zmierzyć). Organizowana impreza nie może być „oderwana” od organizacji, ponieważ będzie źle postrzegana, zarówno ona, jak i organizacja. Gdy już mamy określone cele wydarzenia, możemy przystąpić do kalkulacji budżetu.

Kolejny etap, to określenie budżetu dla zaplanowanych działań. Budżet powinien być „skrojony na miarę”, ponieważ tylko taki zapewni właściwą realizację eventu. Często popełnianymi błędami na tym etapie, są: zbyt optymistyczna kalkulacja kosztów, brak rezerwy na nieprzewidziane wydatki, pomijanie drobnych kosztów, które po zsumowaniu tworzą znaczącą kwotę, brak kosztów osobowych organizatorów, niedokładne oszacowanie kosztów udziału uczestnika - co prowadzi w konsekwencji do deficytu budżetowego.

Dobór ludzi do zespołu organizacyjnego ma ogromny wpływ na sukces eventu i jest jednym z jego istotnych czynników. „Recepta” na realizację tego działania jest w miarę prosta - ludzi dobiera się, m.in. na podstawie cech osobowościowych, predyspozycji, doświadczenia, zaangażowania, etc. Jednak najlepiej, gdy są to ludzie już „sprawdzeni”, ponieważ oszczędzi nam to wielu godzin szkoleń oraz nieustannego nadzoru nad ich pracą. Zdarza się, iż menedżer wyznacza ludzi do zespołu organizacyjnego, którzy nie mają żadnego doświadczenia w tym zakresie oraz pracują „z przymusu”. Jeżeli jedynym motywatorem dla pracownika jest polecenie służbowe jego przełożonego, to zapewne efektywność pracy będzie niższa, a skutki tego „odczują” goście podczas trwania imprezy.

Planowanie eventu powinno się odbyć z dużym wyprzedzeniem, zdarza się, że nawet rocznym, a półroczny okres jest normą - oczywiście zależne jest to od rodzaju planowanego wydarzenia.

Istotnym dla sukcesu eventu działaniem jest informowanie potencjalnych uczestników o szczegółach wydarzenia oraz warunkach uczestnictwa. Rozpoczęcie odpowiednio wcześniej kampanii promocyjno-informacyjnej, ma za zadanie zainteresować uczestników oraz zapoznać ich z ofertą oraz warunkami uczestnictwa. Doskonałym rozwiązaniem jest posiadanie regulaminu imprezy, który jednoznacznie wyjaśnia kwestie związane, m.in. z odpłatnością za udział - jeżeli taka występuje (wysokość opłaty, termin i sposób zapłaty), rezygnacją z udziału.

Konkretne rozwiązania na rzecz promocji „Podkarpackiego Szlaku Winnic”

Promocja produktu turystycznego, w tym przypadku – „Podkarpackiego Szlaku Winnic”, ma na celu zwiększenie zainteresowania winnicami, winem, regionem oraz wykreowaniem pozytywnego wizerunku w społeczeństwie. „Podkarpacki Szlak Winnic” stworzono również z myślą o rozwoju enoturystyki, edukacji i wypoczynku.

Mimo, że jeszcze nie ma w sklepach podkarpackich win, już dziś można powziąć działania, mające służyć wypromowaniu polskich winnic.
Jednym ze sposobów wypromowania „Podkarpackiego Szlaku Winnic”, może być, powstały w oparciu o zebrane informacje i zdjęcia, folder z mapą.

folder szlaku w formacie pdf.

W planach jest utworzenie nowego folderu, wzbogaconego o nowopowstałe winnice i inne atrakcje na szlaku.

Po wydaniu takiego folderu, można go na różne sposoby promować i rozpowszechniać na polskim, jak również na zagranicznym rynku (np. w języku angielskim). Folder może być dodatkiem do różnych magazynów o tematyce winiarskiej i winoroślowej. Również warto byłoby nawiązać współpracę z biurami podróży, które promowałyby oferty podkarpackich gospodarstw enoturystycznych. Można go również rozpowszechniać w formie elektronicznej, umieszczając na stronach internetowych o tematyce nie tylko winiarskiej i turystycznej, ale również z innych dziedzin.

Z winnicami i winiarstwem związane są różnego rodzaju imprezy. To także doskonały moment na podkreślenie znaczenia regionu Podkarpacia, choćby poprzez rozprowadzanie na tego typu imprezach - folderu ze szlakiem i mapą, jako dowód, że Podkarpacie naprawdę staje się kolebką polskiego winiarstwa i wciąż się rozwija.

Sam fakt powstania strony internetowej www.podkarpackiszlakwinnic.pl także jest doskonałą promocją dla winnic jak i dla całego Podkarpacia. W przyszłości planuje się umieszczenie ofert enoturystycznych gospodarstw (z możliwą rezerwacji miejsc noclegowych), czy możliwością umówienia się na komentowaną degustację oraz zwiedzanie winnicy. Odrębny dział strony stanowiłby sklep internetowy z podkarpackimi winami.

Na stronie „Podkarpackiego Szlaku Winnic” powinno znajdować się forum, dzięki któremu właściciele winnic mieliby okazję do wymiany zdań, podzielenia się doświadczeniem, a zainteresowani odwiedzający – możliwość swobodnego zadawania pytań.

Dobrym pomysłem byłoby umieszczenie mapy z „Podkarpackim Szlakiem Winnic” - na billboardach i ustawienie ich przy wjeździe do wybranych powiatów, gmin, czy miejscowości, w których znajdowałyby się winnice. Wówczas wielu kierowcom, a zwłaszcza pasażerom, na pewno zapadła by w pamięci informacja, że w danym miejscu znajduje się interesująca atrakcja i, że warto ją kiedyś zobaczyć, a nawet zakosztować jej wyrobów.

Oznakowanie każdego szlaku, oprócz standardowych drogowskazów, obejmuje również tablice informacyjne. Warto, zatem stworzyć ciekawe tablice dla „Podkarpackiego Szlaku Winnic” z własnym logo i wykorzystać je do oznakowania kolejnych winnic na szlaku. Na pewno przyczyni się to do zwiększenia zainteresowania i zadowolenia ze strony turystów i nie tylko.

Warto wspomnieć, że osobą, która w znaczący sposób przyczyniła się do promocji podkarpackiego wina i winnic na arenie krajowej, jak i zagranicznej, jest wspomniany wcześniej Roman Myśliwiec, założyciel winnicy „Golesz” w Jaśle.

Dzięki jego uczestnictwie w wielu konferencjach, szkoleniach, spotkaniach, a także zabieganiu o „normalne” przepisy prawa winiarskiego, promuje nie tylko Podkarpacie, ale również własną osobę.
 
Źródło:

1.    Soliński T., Krupa J., Rola Public Relations w procesie promocji produktu turystycznego, [w:] Materiały III Ogólnopolskie Konferencji Naukowo-technicznej „Błękitny San”, Dubiecko 21-22 kwietnia 2006.
2.    Soliński T., Krupa J., Wykorzystanie instrumentów Public Relations w kreowaniu wizerunku regionu turystycznego. Materiały IV Konferencji Naukowo-Technicznej „Błękitny San”, Nozdrzec 20-21 kwietnia 2007.